Utrecht aan de IJssel, Ingmar op toernee

Ingmar WebversieEén week per jaar worden de liefhebbers van poëzie nog meer verwend dan die andere 51. De Poëzieweek met daarin vallend de Nationale Gedichtendag is telkens weer een spektakel. Waar anderen vrij nemen om alle onderdelen van de Olympische Spelen te zien, voor de Rijmrijkers is het geen doen. Een lege agenda is niet voldoende: zoveel activiteiten en wel door het geheel van de Lage Landen. De Dichter des Vaderlands bezoekt bibliotheken met een lezing over hoe gedichten gelezen kunnen worden om er meer plezier aan te beleven. Er zijn liedjesprogramma’s en heel veel lezingen. Er zijn in de week niet genoeg dagen om de poëzieprijzen uit te reiken (gefeliciteerd Ilja Leonard Pfeijffer voor het binnenhalen van de VSB-prijs en Else Kemps voor de Turinggedichtenwedstrijd)… In 2016 viel de Poëzieweek van 28 januari tot en met 3 februari. Wie poëzie kocht in de betere boekhandel kreeg het poëziegeschenk gratis mee naar huis. Stefan Hertmans heeft, speciaal voor deze gelegenheid, de bundel Neem en lees geschreven.

Er worden nieuwe bundels gepresenteerd en overal lezen dichters voor uit andermans of eigen werk. Ook in het oosten van het land. In Doesburg bijvoorbeeld. In de Gasthuiskerk zijn vaker optredens en komen vaker dichters langs. De stichting Dichter bij de IJssel is daarbij actief betrokken. Het is 31 januari, het regent en er wordt gewerkt aan de brug over de IJssel zodat autoverkeer niet mogelijk is. De fiets biedt uitkomst, maar dan word je wel nat. Binnen in de Gasthuiskerk is het warm en droog en de thee is heet. Ingmar Heytze is helemaal uit Utrecht komen rijden (eerst verkeerd, die brug weet u het nog?) om voor te dragen uit zijn werk. Zijn verzameld werk gaat uitkomen, “toch een beetje een papieren graf” aldus de dichter zelf. Het dokterstasje naast het katheder (“enige tas die niet omvalt als je hem ergens neerzet”) staat klaar, vol met de laatste bundel om te signeren.

Ingmar signature webIngmar neemt ons, zijn publiek, mee door de geschiedenis van zijn oeuvre. Veel heeft hij geschreven in opdracht. Als voormalig stadsdichter van Utrecht, maar ook voor heel veel andere partijen die graag een belangrijk moment bezegeld in de taal wilden zien: waterschappen, woningcorporaties. Het zal mij niet verbazen als van Ingmar over pakweg honderd jaar de meeste gedichten in de openbare ruimte te vinden zijn. Zijn werk leent zich daar ook voor. Het is ook voor onervaren lezers snel te doorgronden. En er gebeurt altijd wel iets onder de oppervlakte. Ingmar heeft Utrecht het centrum van de kosmos gemaakt. Alles wat er gebeurt in het universum is terug te vertalen naar de grachten, de Dom en het werk van Gerrit Rietveld. Hij heeft hem niet voorgelezen, maar toch citeer ik een gedicht uit zijn ‘Utrecht voor beginners & gevorderden’ over de meubelmaker annex architect. Wellicht omdat in het werk van zowel Rietveld als Heytze direct iets is waar te nemen wat aanspreekt, met daaronder een glimp op het universele. Hij schreef het voor de opening van een grote Rietveld expositie in het Centraal Museum (ook Utrecht natuurlijk).

 

RIETVELDS LAATSTE NACHT

’t is geen religie, die me leidt en geleid heeft.
’t is geen idealisme, dat me dwingt.
’t is puur egoïsme, de realisering van eigen bestaan.
Gerrit Rietveld, 1964

RietveldEr was een lege plek aan het eind van de straat,
een blinde muur met scheuren, niemandstuintje,
onkruid. Het ging erom dat er iets helders kwam,

dat is bij alles mijn doel geweest. Als het goed is,
is één ontwerp genoeg. We hebben het licht in drie
kleuren ontleed. Met die gevoelens werkten wij.

Een zigeunerwagen vol wensen en bedoelingen –
alsof iemand ooit een universum schiep dat
neerkomt op iets anders. Laat ze maar praten,

mijn liefste, draaiende dubbelster, wij reizen
ze lichtjaren voorbij – steeds verder verwijderd
van deze planeet nader ik jou, nader jij mij.

De kosmos ziet evenveel groei als verval.
Wat blijft, past als speelgoed in elkaar; vormen,
lijnen, ruimte, tijd. Stoel, huis, heelal.

Ingmar Heytze

Ingmar Heytze leest het gedicht ‘Erwtensoep’ voor tijdens de Nacht van de Poëzie in 2003. Als er ijs lag op de meren ten noorden van Utrecht, de Maarseveense plassen, verkocht zijn moeder erwtensoep langs de kant. Deze was zeer populair…

Advertenties

Een gedachte over “Utrecht aan de IJssel, Ingmar op toernee

  1. Pingback: Bocht in je achtertuin – Hanz Mirck | het rijmrijk

Reacties zijn gesloten.