Toverkracht in blinde steen… Utrechtse kwatrijnen in het Stadskantoor.

Zijn er gedichten die door meer dan één dichter zijn geschreven? Ik ken ze niet. Er zijn wel reacties op gedichten, vaak als parodie. Bedenk zelf hoeveel variaties je kunt verzinnen op ‘Ik ben een God in het diepst van mijn gedachten’ (Kloos) of ‘Denkend aan Holland’ (Marsman). Maar in het Stadskantoor van Utrecht hangen twee kwatrijnen die los van elkaar staan en toch gelezen mogen worden als één gedicht.

Vier regels van de in 2010 overleden Utrechtse dichter Guillaume van der Graft, hetgeen een pseudoniem is voor Willem Barnard. En vier regels van een van de dichters van het Utrechtse Stadsdichtersgilde Alexis de Roode.

Geboren in een wereld die nog kon,
reikhalzend naar, onder dezelfde zon,
ooit ergens een utopia, tenslotte
verdwaald in een legpuzzel van beton.

(Guillaume van der Graft , 1995)

Wie voorgoed verdwaald en van zon verweesd
de doolhofmuren als gedichten leest
zal toverkracht in blinde steen ontdekken
die leegte levend maakt en dood geneest.

(Alexis de Roode, 2014)Featured image

Sommige woorden zijn door de vormgever vet gemaakt waardoor het lijkt of er nog een interpretatie doorheen sluipt. Ik weet niet of veel stadhuisbezoekers de tijd nemen om de betekenis van de twee kwatrijnen tot zich door te laten dringen, maar als ze dat doen komt er iets moois tevoorschijn.

Ik zie in de woorden een worsteling met de groeiende stad. Geboren in een wereld waar de stad nog te bevatten was, overzichtelijk, op weg naar een betere samenleving met plaats voor iedereen, is de oude dichter teleurgesteld. Men heeft de stad te groot gemaakt, met teveel onpersoonlijk beton, waardoor je er de weg kwijt raakt. Een legpuzzel schrijft de oude dichter, een doolhof leest de jonge dichter.

De jonge dichter ontkent het niet maar biedt een perspectief. Wie namelijk helemaal de weg kwijt is, zo ver weg dat zelfs de zon geen steun meer biedt om de weg te vinden, vindt een nieuwe weg als hij durft te vertrouwen op diezelfde stenen en betonnen muren. Die stenen bieden meer dan doodse blindheid, zij vormen de basis voor nieuw leven, nieuwe invullingen van het Featured imagebestaan. Eigenlijk zegt Alexis tegen Guillaume: kom op, oude, kijk verder dan je neus lang is. Dat kun jij als geen ander omdat je de tovertaal kunt lezen die verstopt zit in stenen. Pratende muren, sprekende stenen, daar houden ze wel van bij het Utrechtse Stadsdichtersgilde. Ook Ingmar Heytze wil dat we de handen op de muren leggen om als beginner Utrecht te leren kennen. Beton en steen kan praten in Utrecht. Dan is het toch spijtig dat ze zoveel glas hebben gebruikt voor het nieuwe stadskantoor. Of is dat gedaan om de zon weer een beetje te betrekken bij het ‘levend maken van de leegte’?

Advertenties